Некогаш не ни требаа интернет, мобилни телефони и книги со совети за да научиме нешто важно за животот.
Доволно беше да ги слушнеме нашите баби и дедовци.
Тие знаеја со само неколку зборови да ни објаснат што значат трудот, чесноста, пријателството и трпението.
„Кој рано рани…“, „Ни лук јал…“, „Железото се кова…“
Сигурно многу од овие изрази и денес ги користите во секојдневните разговори.
Но колку добро ги паметите македонските народни поговорки?
Подготвивме мала игра со 12 познати народни мудрости. Некои се лесни, а други можеби ќе ве натераат малку да размислите.
Земете лист хартија и пенкало или едноставно обидете се да ги довршите во мислите.
Одговорите се на крајот од статијата. Не ѕиркајте однапред!
Довршете ги поговорките
1. Кој рано рани…
Како продолжува оваа позната поговорка?
„Кој рано рани, __________.“
Ова сигурно сте го слушнале од родителите кога не сте сакале да станете рано наутро.
2. Железото се кова…
Оваа поговорка нè потсетува дека некои можности треба да ги искористиме навреме.
„Железото се кова __________.“
Дали се сеќавате на продолжението?
3. Ни лук јал…
Често се користи кога некој сака да се претстави како да нема никаква врска со нешто што се случило.
„Ни лук јал, __________.“
Оваа сигурно ќе ве насмее!
4. Пријателот во неволја…
Вистинските пријатели најдобро се препознаваат кога ни е тешко.
„Пријателот во неволја __________.“
Што вели народната мудрост?
5. Водата спие…
Оваа поговорка предупредува дека не треба да бидеме невнимателни.
„Водата спие, __________.“
Дали ја знаете?
6. Лозјето не бара молитва…
Поговорка што многу добро ја разбираат луѓето што работеле на нива, во лозје или во градина.
„Лозјето не бара молитва, __________.“
Нашите предци добро знаеле колку е важен трудот.
7. Од една искра…
Понекогаш и најмалата работа може да предизвика големи последици.
„Од една искра __________.“
Обидете се да ја довршите.
8. Вистината е посјајна…
Чесноста и вистината отсекогаш имале посебно место во народните мудрости.
„Вистината е посјајна __________.“
Оваа можеби ќе ја погодите веднаш.
9. Кој сее добрина…
Убава поговорка што нè потсетува на односот кон другите луѓе.
„Кој сее добрина, __________.“
Како продолжува?
10. Големата риба…
Една интересна народна поговорка што се користи кога се зборува за големи желби и амбиции.
„Големата риба __________.“
Оваа е малку потешка!
11. Ново сито…
Поговорка што често ја користеле постарите генерации кога некој бил особено внимателен кон нешто ново.
„Ново сито __________.“
Дали се сеќавате на оваа стара изрека?
12. Гатала бабата да нема мраз…
За крај оставивме една духовита народна поговорка.
„Гатала бабата да нема мраз, __________.“
Можеби токму оваа ќе ве потсети на некоја смешна случка од минатото.
Време е да ги проверите одговорите!
Дали успеавте да ги довршите сите 12 поговорки?
Пред да продолжите, пребројте колку мислите дека сте погодиле.
Еве ги точните одговори:
1. Кој рано рани, две среќи граби.
2. Железото се кова додека е врело.
3. Ни лук јал, ни лук мирисал.
4. Пријателот во неволја вреди злато.
5. Водата спие, душманот не спие.
6. Лозјето не бара молитва, бара мотика.
7. Од една искра голем оган бидува.
8. Вистината е посјајна од сонцето.
9. Кој сее добрина, жнее добрина.
10. Големата риба голема вода сака.
11. Ново сито на клин виси.
12. Гатала бабата да нема мраз, а изутрината снег до колена.
Каков резултат постигнавте?
10–12 точни одговори: Одлично! Народните мудрости ги знаете како од книга!
7–9 точни одговори: Многу добро! Сè уште паметите голем дел од старите поговорки.
4–6 точни одговори: Добар почеток! Некои поговорки веројатно одамна не сте ги слушнале.
0–3 точни одговори: Ништо страшно! Денес научивте или се потсетивте на нешто интересно.
Ова не е натпревар, туку мала забава што нè враќа во времето кога мудростите се пренесуваа од генерација на генерација.
Зошто народните поговорки се толку посебни?
Народните поговорки се кратки изреки во кои се зачувани искуствата и животните поуки на многу генерации.
Во нив се зборува за работата, добрината, пријателството, чесноста и човечките слабости.
Многу од нив сме ги слушале уште како деца, без целосно да го разбираме нивното значење.
Но со годините и сопствените искуства, тие добиваат поинаква вредност.
Македонскиот собирач на народни умотворби Марко Цепенков запишал илјадници пословици и поговорки, придонесувајќи за зачувувањето на ова богато народно наследство.
Токму затоа е убаво и денес да ги користиме, да им ги раскажуваме на внуците и да не дозволиме да се заборават.
А сега вие сте на ред!
Колку од 12-те поговорки погодивте без да ги погледнете одговорите?
Напишете го вашиот резултат во коментарите!
И уште нешто: која поговорка најчесто ја кажуваа вашите баба и дедо?
Споделете ја во коментарите. Да собереме што повеќе македонски народни мудрости на едно место и да ги зачуваме за идните генерации!
